alaturka

Maraş Orkidesi Efsanesi

Maraş Orkidesi Efsanesi

Efsanenin Yazılış Öyküsü
Unutulmaz hatıralar yaşadığım gezinin tarihi 5 Mayıs’tı… Hayatımda ilk kez, Maraş Orkidesini kalbinde gururla taşıyan ve yaşatan Kahramanmaraş’taki Geben Yaylası’na çıkışım da bu tarihte olmuştu.

Yaylaya daha ilk adımımızı attığımız an, Geben Yaylası'nın eteklerine inen onlarca leylek sürüsü bizlere “hoş geldiniz” dediğinde, yaylanın tıpkı suluboya bir tablodaki gibi sakin ve pastel duruşu karşısında büyülenmiş, leyleklerin referansıyla da bambaşka diyarlara dalıp gitmiştim.
İçimde tarifsiz bir kıpırtı vardı. Heyecanım kalemime yansıdı. İşte bu tarihten yaklaşık bir yıl kadar sonra tamamlayacağım Maraş Orkidesi efsanesini, ilk olarak o an yanımda bulunan bir peçete kâğıdının üzerine oracıkta not düşerek kaleme almaya başlamıştım.
Ebetteki hayata geçmesi gereken her şeyin bir vakti vardı…

Kahramanmaraş’taki Ahır Dağı’nın sessiz güzellerini konuştuğumuz bir güzel ortamda, yanımdaki dostlara; “ Sizde Maraş Orkidesinin fotoğrafı var mı?” deyiverince, KSÜ Orman Fakültesi Orman Mühendisliği Bölümünde Öğretim Görevlisi olan Tolga OK Bey, bizzat kendisi tarafından çekilmiş bir kaç Maraş orkidesi fotoğrafının olduğunu ve bana göndereceğini söylemişti.
Haberi müjde kabul etmiştim. Zira o güne kadar, gerçek bir Maraş Orkidesi’nin ne kendisini ne de fotoğrafını görmemiştim.
Çok heyecanlandım… Doğup büyüdüğüm memleketimde neredeyse kırk senedir yediğim Kahramanmaraş’ın o dünyaca ünlü dondurmasına eşsiz tadını veren salebin, orkide çiçeği halini ilk kez görecektim. 
O sohbet akşamının gecesi, çiçeklerle yapılan muhabbetin etkisinden midir nedir, bir rüya gördüm. Rüyamda, yıl evveli gittiğim Geben Yaylası’ndaydım. Rüya öyle gelişiyordu ki, adeta kaleme aldığım efsane içinde buluvermiştim kendimi. 
Gecenin en koyu saatinde birden bire uyanıp, kaleme koştuğumda artık söz benden çıkmış bütün bir hayatiyetiyle beni etkisi altına alan bir efsane oluvermişti. Maraş Orkidesi efsanesini de o gece tamamlamıştım. 

Sabah elektronik posta kutumda Tolga Bey’in gönderdiği Maraş Orkidesi fotoğrafının olduğu dosyayı gördüm. Fotoğrafı hızla açtım. Fotoğraftaki orkidenin duruşu ve bakışıyla, efsane içindeki Orkis’in duruşu ve bakışı hayret verici olarak birbirlerine benziyordu.
Aşağıda sizlerle paylaştığım Maraş Orkidesi efsanesi işte böylece doğuverdi.

K.Maraş’ın kaleminden doğan bu efsane dilerim ki; bundan böyle kelamında da yaşasın... Orkide bağırlı memleketime armağan olsun.
Okurlarına, saygılarımla sunarım.

Maraş Orkidesi Efsanesi

Dünyanın eşi benzeri olmayan Kahramanmaraş’ın Geben yaylasına, daha bahar mevsimi başlamadan da evvel, adı Orkis olan, beyaz kadife tenli, zarif bir prenses gelirmiş. Orkis, yaylanın eteklerindeki köy ahalisinin gözleri uykuya banınca, uçar adımlarla Geben’in gökyüzüne en yakın dağındaki yalçın kayalıklarına koşarmış. Oturdu mu etekleri dağı kaplar, upuzun saçlarının eşsiz kokusu bütün yaylayı sararmış. 
Tılsımlı rüzgâr eksik notalı bir şarkı gibi serenada başladığında, Orkis rüzgârın sevdasına karşı o upuzun saçlarını çözer ve gün doğasıya dek tararmış.

Günlerden bir gün prenses Orkis’in dağlardan ovalara inen eteklerine, göklerden süzüle süzüle gelen leylekler konuvermiş. Leylekler, Orkis’in sarıçiçekli eteklerinin üzerinde öyle güzel duruyorlarmış ki, Orkis, gözlerini ayırmadan leylekleri seyre dalmış…
Vakit öyle hızlı geçmiş ki… Günün akşama döndüğünü çok geç fark etmiş. Sırrının açığa çıkacağından korkup telaşlanan Orkis, eteklerini hızla dağın eteklerinden çekivermiş. Çekmiş çekmesine de, eteklerinde bekleşen leylekleri unuttuğundan, göçe geride kalan yorgun leyleğin kanadını da kırıvermiş.
Prenses Orkis, uçar adımlarla gelmiş leyleğin yanına. Yaralı leyleğin başında saatlerce gözyaşı dökmüşse bile kanadı kırık leylek bir türlü gözlerini açmıyormuş. Orkis, saçlarından bir kaç tel koparıp yaralı leyleğin kırık kanadını şefkatle sarıverince, kendine gelen leylek birdenbire silkinip dünya güzeli bir delikanlı oluvermiş.
Delikanlıyı görünce soluğu sepeti kesilen Orkis’in o an nutku tutulmuş, zaten söylemez dili hepten lal olmuş. Derken delikanlının yaylayı çınlatan sesi duyulmuş: “Asırlar var ki ben, dağ taş diyar diyar dolaşıp, nice gökyüzü eskitip seni arıyordum ” Deyince, prenses Orkis, kendisini bu dağa çeken şeyin ne olduğunu işte o an anlamış. Delikanlı ve Orkis, konuşmadan, hal diliyle nice vakit öylece dağlarda kalmışlar. 

Gelgelelim mutlu vakit tez geçmiş, havalar soğumaya başladığında, delikanlı Orkis’e dönüp; “seninle uzun yıllar yaşayabilmem için şimdi gitmem gerek, mutlaka döneceğim” dedikten sonra, silkinip kar beyaz kanatlı bir leylek olup uçup gitmiş.
Orkis, bir kuş gibi uçup giden sevdiğinin ardında öylece kala kalmış. Titrek ellerini toprağa koymuş. Dermansız ayakları çözünüverince, saçları kendinden evvel yığılmış toprağa… Prenses Orkis dağların kızıymış artık. O günden sonra gözü yollarda sevdiğini bekleyen Orkis’in gözlerinin biri güler, diğeri ağlar olmuş. Biri sevdiğinin geleceğini umut eder, diğeri ümidi keser sızlanırmış…
Kar beyaz kanatlı leylek niçin gelmemiş bilinmez ama günlerin yıllara dönmesi çok sürmemiş.
Rüzgâr her zamanki vaktinde gelip, Orkis’e: “ Haydi, yine çöz bana saçlarını, kokusunu dağlara salacağım” dediyse de sevdiğini yıllar yılı bekleyen Orkis’in saçları orada çoktaan toprağa kök salmış bile. Orkis’in bir gözündeki yaştan; sevdası, diğer gözündeki gülüşten; umudu, toprağa iki inci damlası gibi dökülüvermiş. 
Sevdiğinin geleceğinden iyice umudu kesilen Orkis bu sevdayla günden güne erirken, rüzgâra son kez seslenmiş: “Beni götürüp şu dağlara serper misin?” Rüzgâr: “ Sana olmaz diyemem ama seni taşımaya gücüm yetmez ki” diye karşılık vermiş Orkis’e… Orkis içli bir sesle: “ Ben bende değilim ki, zaten zerrem kaldı, zorlanmazsın. Sen bir es hele ” Demiş. Rüzgâr estiğinde, gerçekten de Orkis rüzgârın içinde bir toz misali erimiş ve kaybolmuş. O an bütün bir dağı mis gibi bir koku kaplamış.
Orada yaşayanlar o günden sonra, Orkis ‘in kendini rüzgâra verdiği yerde bir çiçek buluvermişler. Çiçeğin beyaz kadife teni üzerinde, inci gibi mor damlalar varmış. Köklerinde ise, iki damla gözyaşından doğmuş biri gülen biri ağlayan iki yumru…
Dünyada sadece Geben Yaylası’nda yetişen bu çiçeğe Maraş Orkide’si adını vermişler. Maraş Orkidesi’nin, ağlayan yumrusu toprakta kalmış, gülen yumrusu Maraş dondurmasına lezzetini vermiş. Çünkü; orkideye adını verenler derler ki; ağlayan yumru topraktan çıktığında, hem orkidenin çiçeği hem de yetiştiği topraklar ağlarmış. 
O günden sonra, Geben Yaylası’na gelenler, bilimsel adına Orchis Anatolica denen Maraş Orkidesinin, bu aşkın mevsimi her geldiğinde Geben’de filizlendiğini görmüş.
Bilenler bu aşkı dünyada tatmayan kalmasın diye, salebin gülen yumrusundan, o dünyaca ünlü Maraş’ın dövme dondurmasını yaratmışlar.
Bu yaylayı ziyaret edenler, Orkis’in sesini de duyar gibi olmuş. Çünkü Orkis bir zerre gibi uçup giderken bundan sonraki bütün ziyaretçilerine şöyle seslenmiş: “Ey dünyanın cümle yolcuları! Sevdiğimin aşkına ve benim sadakatime Geben’de şahit olun”
Gidip görene, duyup anlayabilene aşk olsun vesselam.
O günden sonra Maraş Orkidesi; sadakatin ve aşkın çiçeği olmuş. İşte Maraş Orkidesinin salebiyle yapılan dondurmayı yiyenler de bu aşkın lezzetine varıp sadakatine erenler olmuş.

Âşık leyleğe, ne mi olmuş?
Âşık leylek pir ihtiyar olarak yıllar sonra gelebilmiş yaylanın eteklerine. Sevdiğini bulamayan leyleğin gözyaşları herkese sel gibi görünse de, Geben’de filizlenen orkide çiçeğine can suyu olmuş her seferinde de. 
Âşık leylek, kanatları arasında sakladığı Orkis’in bir tutam saçıyla ölesiye dek oracıkta yaşamış. Gâh kanat çırpmış, gâh ağlamış, gâh takırdamış sabahlara dek…
O günden sonra bütün leylekler her göç vakti uğrar olmuşlar Orkis’in kendini rüzgâra verdiği bu yere. 
Bilenler bilir, leylekler, o günden sonra her göçte Geben yaylasına uğramışlarsa da orkide çiçeğinin açtığı vakti bir türlü yakalayamamışlar. Yine de, bu dağın eteklerine konup, Orkis’in rüzgâra sinmiş mis gibi kokusunu almadan uzak diyarlara göç eden hiçbir leylek olmamış.

İnci Okumuş - 5 Mayıs 2009
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. 
Bir rüyanın ardından doğan Geben Yaylası Maraş Orkidesi Efsanesi

Yaşam | Outdoor

Türkiye

Seyahat

Kültür

204 ziyaretçi ve 0 üye çevrimiçi